Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số đang đưa dữ liệu trở thành một nguồn lực quan trọng trong nhiều hoạt động kinh tế - xã hội. Từ các nền tảng số, dịch vụ điện toán đám mây cho đến các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhu cầu lưu trữ và xử lý dữ liệu ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, hạ tầng trung tâm dữ liệu (Data Center) giữ vai trò nền tảng trong việc bảo đảm các hệ thống công nghệ thông tin vận hành ổn định và liên tục.

Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng nhanh chóng của hạ tầng dữ liệu trên thế giới, các vấn đề liên quan đến tiêu thụ năng lượng, sử dụng tài nguyên và tác động môi trường của trung tâm dữ liệu cũng ngày càng được quan tâm. Hoạt động của các trung tâm dữ liệu đòi hỏi nguồn điện lớn để vận hành hệ thống máy chủ, thiết bị mạng và hạ tầng làm mát. Điều này khiến trung tâm dữ liệu trở thành một trong những hạ tầng công nghệ có mức tiêu thụ năng lượng đáng kể trong nền kinh tế số hiện nay.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải carbon, việc phát triển trung tâm dữ liệu theo hướng tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường đang trở thành một xu hướng đáng chú ý. Khái niệm “trung tâm dữ liệu xanh” (Green Data Center) vì vậy ngày càng được nhắc đến như một định hướng phát triển mới của hạ tầng số.

Theo cách hiểu phổ biến, trung tâm dữ liệu xanh là mô hình trung tâm dữ liệu được thiết kế và vận hành nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng, nước và các nguồn tài nguyên khác, đồng thời giảm thiểu tác động môi trường trong suốt vòng đời hoạt động. Mục tiêu của mô hình này không chỉ là giảm phát thải, mà còn nâng cao hiệu quả vận hành và tính bền vững của hệ thống hạ tầng công nghệ.

Trên thế giới, nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn đã bắt đầu áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của trung tâm dữ liệu. Các công nghệ làm mát mới, hệ thống quản lý vận hành thông minh hay việc tích hợp nguồn năng lượng tái tạo đang được triển khai nhằm giảm mức tiêu thụ điện năng và tối ưu hóa vận hành. Bên cạnh đó, một số mô hình còn tận dụng nhiệt thải từ trung tâm dữ liệu cho các mục đích năng lượng khác, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Song song với các giải pháp công nghệ, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế cũng đã xây dựng các tiêu chuẩn và chỉ số nhằm đánh giá hiệu quả vận hành của trung tâm dữ liệu. Những chỉ số như hiệu quả sử dụng năng lượng, hiệu quả sử dụng nước hay mức phát thải carbon đang được sử dụng để theo dõi và cải thiện hiệu suất của các trung tâm dữ liệu trong quá trình vận hành.

Những xu hướng này cho thấy trung tâm dữ liệu không còn chỉ được nhìn nhận như hạ tầng kỹ thuật phục vụ lưu trữ và xử lý dữ liệu, mà đang trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế số và phát triển bền vững. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên trong vận hành trung tâm dữ liệu vì vậy đang được nhiều quốc gia quan tâm trong quá trình xây dựng và mở rộng hạ tầng số.

Trong bối cảnh nhu cầu hạ tầng dữ liệu phục vụ chuyển đổi số tại Việt Nam ngày càng gia tăng, việc tiếp cận mô hình trung tâm dữ liệu xanh cũng đang được đặt ra như một hướng đi cần được quan tâm trong quy hoạch và phát triển hạ tầng số. Những xu hướng phát triển trung tâm dữ liệu xanh trên thế giới, cùng với các thách thức về năng lượng và tài nguyên gắn với hạ tầng dữ liệu, đang đặt ra nhiều vấn đề cần được xem xét trong quá trình phát triển hạ tầng số theo hướng bền vững. Các khía cạnh này sẽ được phân tích cụ thể hơn trong bài viết tiếp theo của ấn phẩm.

BBT