Trong quý I/2026, Cục Sở hữu trí tuệ công bố 114 bằng độc quyền giải pháp hữu ích, với sự tham gia đa dạng của doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, cá nhân và các chủ thể nước ngoài.
Xét theo thời điểm công bố, số lượng bằng độc quyền giải pháp hữu ích trong 3 tháng đầu năm như sau: tháng 1 ghi nhận 20 bằng, tháng 2 ghi nhận 59 bằng và tháng 3 đạt 35 bằng. Xét theo năm nộp đơn, dữ liệu cho thấy phần lớn giải pháp hữu ích được công bố trong quý I/2026 có thời điểm nộp đơn gần đây. Nhóm đơn nộp năm 2025 chiếm nhiều nhất với 33 bằng, tương ứng 28,9%; tiếp theo là năm 2023 với 29 bằng, chiếm 25,4%; năm 2022 có 14 bằng, chiếm 12,3%; năm 2024 có 11 bằng, chiếm 9,6% và năm 2020 có 10 bằng, chiếm 8,8%. Cơ cấu này cho thấy phần lớn công bố trong quý chủ yếu đến từ các đơn nộp trong giai đoạn 2022-2025.
Số bằng độc quyền giải pháp hữu ích công bố quý I/2026, theo năm nộp đơn
(Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu công bố của Cục Sở hữu trí tuệ)
Về lĩnh vực, theo Bảng phân loại lĩnh vực KH&CN (ban hành kèm theo Thông tư số 24/2025/TT-BKHCN ngày 30/10/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ), lĩnh vực Khoa học kỹ thuật và công nghệ chiếm ưu thế rõ rệt với 74 bằng, tương ứng 64,9% tổng số bằng trong quý. Các giải pháp thuộc nhóm này khá đa dạng, bao gồm thiết bị, cơ cấu, vật liệu, quy trình sản xuất, hệ thống kỹ thuật và các ứng dụng phục vụ công nghiệp, xây dựng, điện tử, viễn thông. Đứng thứ hai là lĩnh vực Khoa học nông nghiệp với 23 bằng, chiếm 20,2%. Các giải pháp trong nhóm này liên quan đến giống, chế phẩm, quy trình xử lý trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và sau thu hoạch. Khoa học y, dược ghi nhận 17 bằng, chiếm 14,9%, với các giải pháp liên quan đến dược chất, chế phẩm sinh học, phương pháp sản xuất protein, hệ phân tán nano và các sản phẩm định hướng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.
Tỷ trọng bằng độc quyền giải pháp hữu ích công bố trong quý I/2026, theo lĩnh vực KH&CN
(Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu công bố của Cục Sở hữu trí tuệ)
Xét theo quốc gia của chủ văn bằng, các chủ thể trong nước có 75 bằng, chiếm 65,8% tổng số bằng công bố; nhóm nước ngoài có 39 bằng, chiếm 34,2%. Trong nhóm nước ngoài, Trung Quốc và Đài Loan cùng có 11 bằng, là hai nguồn có số lượng cao nhất; tiếp theo là Nhật Bản và Thái Lan cùng 4 bằng, Hoa Kỳ 3 bằng, các nước còn lại gồm Úc, Malaysia, Indonesia, Tây Ban Nha, Đức và Hàn Quốc mỗi nước 1 bằng.
Bằng độc quyền giải pháp hữu ích công bố trong quý I/2026, theo quốc gia của chủ văn bằng
(Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu công bố của Cục Sở hữu trí tuệ)
Xét theo loại hình tổ chức sở hữu, nhóm Doanh nghiệp dẫn đầu với 49 bằng, chiếm 43,0% tổng số bằng. Trong đó, doanh nghiệp nước ngoài đóng góp 31 bằng, doanh nghiệp trong nước có 18 bằng. Nhóm Trường có 27 bằng, chiếm 23,7% và toàn bộ thuộc về các chủ thể trong nước. Nhóm cá nhân ghi nhận 21 bằng, gồm 14 bằng của cá nhân trong nước và 7 bằng của cá nhân nước ngoài. Nhóm Viện/trung tâm nghiên cứu có 17 bằng, trong đó 16 bằng thuộc chủ thể trong nước và 1 bằng thuộc chủ thể nước ngoài.
Cơ cấu bằng độc quyền giải pháp hữu ích theo xuất xứ và loại hình tổ chức
(Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu công bố của Cục Sở hữu trí tuệ)
Xét trên từng chủ văn bằng cụ thể, Trường Đại học Phenikaa là đơn vị dẫn đầu với 5 bằng được công bố trong quý. Tiếp theo là Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Cần Thơ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân Đội.
Top 5 chủ văn bằng có số lượng giải pháp hữu ích công bố nhiều nhất trong quý I/2026
(Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu công bố của Cục Sở hữu trí tuệ)
Bên cạnh các nhóm chủ văn bằng có số lượng nổi bật, dữ liệu quý I/2026 còn ghi nhận 2 bằng giải pháp hữu ích là kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cấp kinh phí thực hiện, đều thuộc lĩnh vực Khoa học y, dược. Đây là điểm nhấn đáng chú ý cho thấy kết quả nghiên cứu sau khi nghiệm thu đã được xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Cụ thể, giải pháp “Hệ phân tán nanoemulsom/nanoliposom để mang dược chất và chế phẩm nano mang dược chất xyclosporin A” gắn với đề tài “Nghiên cứu phát triển hai sản phẩm thuốc nano: viên nang mềm SMEDDS Cyclosporine A 25 mg điều trị chống thải ghép và viên nang mềm SNEDDS Dutasteride 0,5 mg điều trị u xơ tuyến tiền liệt” do Trung tâm Khoa học Công nghệ Dược Sài Gòn chủ trì, được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nghiệm thu vào năm 2022. Đề tài đã xây dựng công thức, quy trình điều chế và đánh giá khả năng cải thiện độ hòa tan, độ ổn định, tính an toàn của các sản phẩm viên nang mềm SMEDDS Cyclosporine A và SNEDDS Dutasteride. Giải pháp “Phương pháp sản xuất protein EGF (yếu tố tăng trưởng biểu bì) từ môi trường nuôi cấy Escherichia coli” là kết quả của đề tài “Phát triển mỹ phẩm trẻ hóa da từ protein tái tổ hợp FGF-2, EGF” do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) chủ trì thực hiện và được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nghiệm thu năm 2022. Đề tài đã xây dựng được công thức mỹ phẩm dưỡng - trẻ hoá da từ protein tái tổ hợp FGF-2, EGF và sản xuất thử nghiệm sản phẩm ứng dụng.
***
Nhìn chung, số liệu công bố quý I/2026 cho thấy bằng độc quyền giải pháp hữu ích tập trung chủ yếu ở nhóm Khoa học kỹ thuật và công nghệ, đồng thời có sự hiện diện đáng kể của Khoa học nông nghiệp và Khoa học y, dược. Về chủ thể, doanh nghiệp chiếm tỷ trọng cao nhất, nhưng khối trường, viện/trung tâm nghiên cứu và cá nhân vẫn giữ vai trò đáng kể. Đặc biệt, một số giải pháp hữu ích được hình thành từ kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cho thấy khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành tài sản trí tuệ, tạo tiền đề cho ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa trong thực tiễn.
Kim Nhung
----------------------------------------
Tài liệu tham khảo chính:
[1] Thông tư số 24/2025/TT-BKHCN ngày 30/10/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ về Ban hành Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ.
[2] Cục Sở hữu trí tuệ. (2026). https://www.ipvietnam.gov.vn/bang-oc-quyen-sang-che/giai-phap-huu-ich-uoc-cap-hang-thang
[3] Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM. (2022). Phát triển mỹ phẩm trẻ hoá da từ protein tái tổ hợp FGF-2 và EGF. https://dost.hochiminhcity.gov.vn/hoat-dong-so-khcn/phat-trien-my-pham-tre-hoa-da-tu-protein-tai-to-hop-fgf-2-va-egf/
[4] Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM. (2022). Tạo dược phẩm nano dạng uống chứa cyclosporine A điều trị chống thải ghép và dutasteride điều trị phì đại tuyến tiền liệt. https://dost.hochiminhcity.gov.vn/hoat-dong-so-khcn/tao-duoc-pham-nano-dang-uong-chu-cyclosporine-dieu-tri-chong-thai-ghep-va-dutasteride-dieu-tri-phi-dai-tuyen-tien-liet/